Nationaal monument MH17 in Vijfhuizen moet ‘esthetische kracht’ gaan uitstralen

Bron:Haarlemsdagblad.nl

mh17

 

VIJFHUIZEN  – Inwoners van Vijfhuizen hebben positief gereageerd op het plan om in hun dorp een groot nationaal monument te bouwen ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17.

Door Hein Flach


H

et monument komt in Park Vijfhuizen, tussen Vijfhuizen en de Drie Merenweg (N205).

De Boeing 777-200 van Malaysia Airlines (MH17) werd op 17 juli 2014 boven Oekraine geraakt door een luchtdoelraket en stortte neer. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder wie 193 mensen met de Nederlandse nationaliteit.

Een jaar geleden werd een stichting voor de nabestaanden opgericht. Zij gaven een voorkeur aan voor Park Vijfhuizen waar het monument moet komen. De gedachte daarachter is dat het toestel voor het laatst opsteeg vanaf de Polderbaan. ,,Park Vijfhuizen ligt op een plek waar verschillende dingen bij elkaar komen’’, lichtte landschapsarchitect Robbert de Koning dinsdagavond toe tijdens een informatiebijeenkomst in het dorpshuis van Vijfhuizen. ,,Schiphol, Polderbaan, parkeren in de nabijheid. Ook het idee dat de vliegtuigen dichtbij zijn. Dat vormt een belangrijke emotionele relatie.”

Besloten kring

Het was de eerste publieke bijeenkomst waarbij zijn ontwerp werd toegelicht. Tot nu toe was dat alleen in besloten kringen gebeurd. Het oorspronkelijke ontwerp is op onderdelen, vanwege kostenbesparing, overigens aangepast.

Het monument MH17 wordt uitgevoerd in de vorm van een groen lint van vijf rijen bomen. Het lint is in het landschap ingebed in de vorm van een strik. De stichting van nabestaanden associeert zich namelijk met deze ’ribbon’.

De strik is sterk uitvergroot, ligt enigszins gedraaid en de 298 te planten bomen komen bovenop een talud. Het ontwerp wordt doorsneden door een fietspad, dat ook de toegang vormt tot het monument. In de lus van het lint ligt een amfitheater, met in het midden een gedenkteken. Hoe dat gedenkteken eruit ziet, is nog niet bekend. Het stichtingsbestuur van de nabestaanden heeft inmiddels zes kunstenaars geselecteerd, die hun plan hebben ingediend. In mei wordt beslist wie en wat.

Het bomenlint wordt omzoomd door een veld van zonnebloemen, want de wrakstukken van MH17 zijn terecht gekomen in een veld met zonnebloemen. De rand van het amfitheater krijgt een rij verlichte bomen.

Het monument moet een plek worden voor iedereen, een openbaar park. De nabestaanden willen er geen hek omheen. Het moet een plek worden waar op gepaste wijze herdenkingen kunnen plaatsvinden en wellicht op gepaste wijze evenementen.

De ontwerpers zijn niet over één nacht ijs gegaan. Zij hebben zich verdiept in andere, bestaande monumenten. Bijvoorbeeld Madrid, dat in 2004 een aanslag op treinen en metro te verwerken kreeg. In de Spaanse hoofdstad werd een bestaand park nieuw ingericht met olijfbomen en cypressen door elkaar. ,,Een prachtig beeld”, hield Robbert de Koning zijn gehoor voor.

Ook in Park Vijfhuizen moeten de bomen, het bos, een bepaalde lading, een ’esthetische kracht’ uitstralen. ,,In Nederland zijn we goed in het maken van grondlichamen. De bomen staan geplant op een verhoogd grondlichaam. Oplopend tot drie meter, uitlopend op de tribune van het amfitheater.’’

Symbool

Elke boom staat symbool voor één slachtoffer. De naam komt erbij. De plek wordt aangelicht om de openbaarheid te benadrukken. Geen kil lantaarnpalenlicht, maar licht in de vorm van een gloed, zodat het park geen duistere plek wordt.

Over de bomen zegt De Koning: ,,Dat moeten we persoonlijk maken.’’ Er is een schema gemaakt aan de hand van de inzittendenlijst. Het voorstel is om voor elke groep slachtoffers die met elkaar reisde, dezelfde soort boom neer te zetten. In clusters dus. Het grootste cluster vormt bemanning. ,,Om zo’n schema te maken heb je minimaal zes verschillende boomsoorten nodig. Ze moeten enigszins contrasteren. Het moet een aantrekkelijk palet opleveren, veelzijdig, respectvol, dat het hele jaar door interessant is in kleur en geur. Onder de bomen zullen nabestaanden bollen planten. Ook bollen die in juli bloeien.’’

Aan het eerste ontwerp is, vanwege de kosten, een aantal aanpassingen doorgevoerd. Zo zijn de betonnen keerwanden met plaatstaal langs de rand van het monument geschrapt. Daarvoor in de plaats komt een groene wand, een steil talud – karakter slootrand – wild en bloemrijk, contrasterend met het gras van het park. De tribune van het amfitheater wordt kleiner en smaller. Het fietspad dwars door het ontwerp blijft gehandhaafd.

Vijfhuizenaren reageerden positief, maar stelden ook kritische vragen. Een bewoner van het Jack Sharp Park: ,,Wij kijken recht op het monument uit. Gelukkig is die stalen keerwand geschrapt.’’

Een ander: ,,Zonnebloemen zijn eenjarigen. Wie gaat dat bijhouden? En gaat dat elk jaar worden ingezaaid?’’ ,,Dat gebeurt in overleg met recreatieschap Spaarnwoude, de beoogde beheerder’’, antwoordde de architect.

Geen sprietjes

,,Zijn het grote bomen?’’, wilde een toehoorder weten. Antwoord: ,,Het zijn geen sprietjes, ze hebben een forse stam. We weten nog niet welk type boom. Wel streven we naar diversiteit en samenhang. Ze zijn te tillen, de nabestaanden gaan ze zelf planten. Er komt dus geen kraan aan te pas.’’

Een ander: ,,Een heleboel bomen in Park Vijfhuizen zijn niet aangeslagen. Die zijn dood. Wat als de aangeplante bomen van het monument afsterven? Er zit toch een nabestaande aan gekoppeld.’’ De Koning: ,,Uitval heb je altijd. Er moet goede bomengrond komen. Vijf kuub per boom. Dat is begroot.’’

,,Nu is Park Vijfhuizen een hondenuitlaatplaats. Hoe gaat dat als het monument er staat?’’ De Koning reageerde verrast. ,,Tja, dat is een aandachtspunt inderdaad. Heb ik me niet gerealiseerd. We zullen met de gemeente overleggen.’’

,,Mooi ontwerp, complimenten’’, riep iemand. ,,Alleen jammer van de verlichting. In de omgeving hebben we massa’s lichtvervuiling. Dat moet je niet willen.’’ ,,Dit licht is een gloed. Geen echt licht’’, riposteerde De Koning.

Planning

De planning ziet er als volgt uit. Deze maand volgt de oprichting van de stichting voor realisatie monument MH17. Het ontwerp moet deze zomer zijn afgerond. Grondwerk en plaatsen constructies: dit najaar. Voorjaar 2017: planten bomen.

De opening van het nationale monument is op 17-07-2017.

Geplaatst in Schiphol (Spotter)nieuws Getagd met , ,

Geef een reactie

WordPress spam blocked by CleanTalk.